Агар истиқлолият пояи давлатдорӣ бошад, зан неруи созандаи он аст.
Агар оила қалби ҷомеа бошад, зан меҳвари ин қалб мебошад.
Дар таърихи ҳар миллат марҳилаҳое ҳастанд, ки тақдири имрӯзу фардои он ба ирода, масъулият ва созандагии наслҳои муайян вобаста мегардад. Барои мардуми тоҷик даврони истиқлолият маҳз чунин марҳилаи сарнавиштсоз мебошад. Истиқлолият ба Тоҷикистон имконият дод, ки роҳи мустақили давлатдорӣ, рушди иқтисодиву иҷтимоӣ, ҳифзи арзишҳои миллӣ ва бунёди ҷомеаи соҳибмаърифатро интихоб намояд.
Дар ин роҳи пуршараф занони тоҷик низ мавқеи шоистаи худро пайдо кардаанд. Зеро зан танҳо модар ва бунёдгари оила нест. Ӯ омӯзгор, табиб, олим, соҳибкор, роҳбар, фарҳангсоз, ҳунарманд ва дар маҷмӯъ яке аз неруҳои муҳими пешбарандаи ҷомеа мебошад.
АЗ ГАҲВОРА ТО ДАВЛАТДОРӢ
Нақши зан дар ҷомеа аз хона оғоз мешавад, аммо бо хона маҳдуд намегардад.
Модар аввалин шахсест, ки ба фарзанд сухан гуфтан, дӯст доштан, эҳтиром кардан ва инсон буданро меомӯзонад. Ӯ аввалин омӯзгори фарзанд ва нахустин тарбиятгари ҷаҳонбинии ӯст.
Дар оғӯши модар мафҳумҳои Ватан, меҳр, забони модарӣ, эҳтироми падару модар, меҳнатдӯстӣ ва масъулият маъно пайдо мекунанд. Аз ҳамин ҷост, ки пойдории оила ва тарбияи дурусти насл бевосита бо маърифату масъулияти зан пайванди ногусастанӣ дорад.
Аммо рисолати зан бо тарбияи фарзанд анҷом намеёбад. Зани муосир метавонад ҳамзамон модари ғамхор, мутахассиси варзида ва шаҳрванди фаъоли ҷомеа бошад.
Имрӯз симои зани тоҷик хеле фаротар аз доираи тасаввуроти анъанавӣ қарор гирифтааст.
ЗАНИ ТОҶИК СИМОИ МЕҲНАТ, ДОНИШ ВА СОЗАНДАГӢ
Солҳои истиқлолият барои иштироки фаъолонаи занон дар ҳаёти ҷамъиятӣ имкониятҳои нав фароҳам оварданд.
Имрӯз занони тоҷик дар мактаб ва донишгоҳ, беморхона ва марказҳои илмӣ, муассисаҳои фарҳангӣ ва мақомоти давлатӣ, коргоҳу корхонаҳо ва бахши соҳибкорӣ фаъолият доранд.
Омӯзгори зан насли навро ба роҳи дониш раҳнамоӣ мекунад.
Табиби зан барои саломатии мардум шабу рӯз заҳмат мекашад.
Олими зан бо таҳқиқоти худ ба рушди илму маърифат саҳм мегузорад.
Соҳибкори зан бо ташаббус ва меҳнати худ иқтисоди оила ва ҷомеаро қавӣ месозад.
Ҳунарманди зан бошад, бо сӯзану ришта, нақшу нигор ва маҳорати худ таърихи миллатро зинда нигоҳ медорад.
Инҳо танҳо касб нестанд — инҳо чеҳраҳои гуногуни хизмат ба Ватананд.
ҲУНАРИ ЗАН ГАНҶИНАИ МИЛЛАТ
Яке аз самтҳои муҳиме, ки занон дар он нақши хос доранд, ҳифз ва рушди ҳунарҳои миллӣ мебошад.
Чакан, гулдӯзӣ, атласу адрас, қолинбофӣ ва дигар ҳунарҳои мардумӣ танҳо маҳсули даст нестанд. Дар ҳар нақшу нигор порае аз таърих, фарҳанг ва ҷаҳонбинии миллати тоҷик таҷассум ёфтааст.
Занони ҳунарманд ин меросро аз гузашта ба имрӯз ва аз имрӯз ба фардо мерасонанд.
Ҳунари миллӣ метавонад ҳам мероси фарҳангӣ ва ҳам манбаи рушди иқтисодӣ бошад. Маҳсулоти дастии занони тоҷик бо тарҳу сифати худ метавонад бозори дохиливу хориҷиро тасхир карда, фарҳанги миллиро ба ҷаҳониён муаррифӣ намояд.
Аз ин рӯ, дастгирии занони ҳунарманд — дастгирии фарҳанг, иқтисод ва худшиносии миллӣ мебошад.
ЗАН ВА ИҚТИСОД АЗ ТАШАББУС ТО НАТИҶА
Дар ҷомеаи муосир иштироки занон дар рушди иқтисодӣ аҳамияти рӯзафзун дорад.
Зане, ки коргоҳ таъсис медиҳад, маҳсулот истеҳсол мекунад, ба соҳибкорӣ машғул мешавад ё бо ҳунари худ даромад ба даст меорад, пеш аз ҳама барои оилаи худ имконияти беҳтар фароҳам месозад. Аммо таъсири фаъолияти ӯ аз доираи оила берун меравад.
Як ташаббуси соҳибкории зан метавонад ҷойи нави корӣ эҷод кунад, як коргоҳи хурд метавонад барои чандин оила манбаи даромад гардад ва як ҳунари миллӣ метавонад ба бренди муаррифгари фарҳанги кишвар табдил ёбад.
Ин аст қувваи воқеии ташаббуси зан.
МОДАР САРЧАШМАИ ФАРДО
Ҳар давлате, ки ба ояндаи худ менигарад, пеш аз ҳама ба тарбияи насли ҷавон таваҷҷуҳ мекунад.
Дар ин раванд модар нақши беназир дорад.
Имрӯз тарбияи фарзанд дар шароите сурат мегирад, ки ҷаҳони иттилоотӣ бо суръати бесобиқа рушд мекунад. Кӯдак на танҳо аз муҳити оила ва мактаб, балки аз шабакаҳои иҷтимоӣ ва фазои маҷозӣ низ таъсир мегирад.
Аз ин рӯ, модари имрӯз бояд на танҳо меҳрубон, балки огоҳ, босавод ва дорои ҷаҳонбинии васеъ бошад.
Фарзанд бояд аз модар на танҳо меҳр, балки масъулиятро омӯзад; на танҳо сухан, балки фарҳанги рафторро биомӯзад; на танҳо таърихи миллат, балки эҳтироми Ватанро дарк кунад.
Ояндаи миллат аз гаҳвора оғоз меёбад ва дар он гаҳвора нақши модар беназир аст.
ЗАН ПОСДОРИ ЗАБОН ВА ХУДШИНОСИИ МИЛЛӢ
Забон дар оила зинда мемонад. Фарҳанг дар оила идома меёбад. Анъана дар оила ба насли дигар мерасад.
Ва дар маркази ин раванд аксаран зан қарор дорад.
Модар ба фарзанд забони модариро меомӯзонад, ӯро бо расму ойинҳои миллӣ ошно месозад, эҳтироми калонсолон ва меҳру муҳаббат ба Ватанро талқин мекунад.
Аз ин рӯ, занро метавон яке аз муҳимтарин посдорони фарҳанг ва арзишҳои миллӣ номид.
Дар баробари ин, занони фаъол дар соҳаи фарҳанг, санъат, журналистика ва илм низ бо фаъолияти худ симои Тоҷикистонро муаррифӣ менамоянд.
МАСЪУЛИЯТИ МО ЭЪТИРОФИ ҚУВВАИ ЗАН
Баланд бардоштани мақоми зан танҳо ба маънои бештар кардани шумораи занон дар вазифаҳои гуногун нест.
Ин пеш аз ҳама маънои эътирофи қобилият, дониш, таҷриба ва масъулияти онҳо мебошад.
Ҷомеа бояд ба зан имконият диҳад, ки омӯзад, кор кунад, соҳибкасб шавад, соҳибкорӣ намояд, ташаббус нишон диҳад ва дар ҳалли масъалаҳои ҷомеа саҳм гузорад.
Дар баробари ин, худи зан низ бояд имкониятҳои худро дуруст истифода барад. Дониш омӯзад, касб аз худ кунад, ҷаҳонбиниашро васеъ намояд ва барои рушди шахсиву касбии худ пайваста талош варзад.
Зеро имконият вақте ба натиҷа табдил меёбад, ки бо дониш, меҳнат ва масъулият пайваст бошад.
ИСТИҚЛОЛИЯТ МАСЪУЛИЯТИ ҲАМАИ МО.
Истиқлолият танҳо ҳуқуқи соҳибдавлат будан нест. Он масъулияти ҳар як шаҳрванд дар назди Ватан мебошад.
Занону мардони Тоҷикистон дар пешрафти кишвар масъулияти баробар доранд. Ҳар як модаре, ки фарзанди босавод тарбия мекунад, ҳар як омӯзгоре, ки ба шогирд роҳи донишро нишон медиҳад, ҳар як табибе, ки саломатии мардумро ҳифз мекунад, ҳар як соҳибкоре, ки ҷойи корӣ таъсис медиҳад ва ҳар як ҳунарманде, ки фарҳанги миллиро зинда нигоҳ медорад — ба таҳкими истиқлолият саҳм мегузорад.
Аз ин нигоҳ, меҳнати ҳар як зан барои ободии Тоҷикистон арзиши бузург дорад.
ЗАН ВА ИСТИҚЛОЛИЯТ — ПАЙВАНДИ ИМРӮЗУ ФАРДО.
Истиқлолият ва занон ду мафҳуми ҷудонашаванда дар роҳи бунёди ҷомеаи пешрафта мебошанд.
Зани соҳибмаърифат — модари огоҳ аст.
Модари огоҳ — фарзанди масъулиятшинос тарбия мекунад.
Фарзанди масъулиятшинос — шаҳрвандии фаъоли ҷомеаро ташаккул медиҳад.
Ва шаҳрвандони фаъол — пояҳои давлати нерумандро устувор месозанд.
Аз ин рӯ, баланд бардоштани мақоми зан танҳо масъалаи иҷтимоӣ нест. Он масъалаи ояндаи миллат, устувории оила, рушди иқтисод, ҳифзи фарҳанг ва таҳкими давлатдорӣ мебошад.
Зани тоҷик дар даврони истиқлолият танҳо тамошобини дигаргуниҳо нест — ӯ иштирокчӣ, созанда ва бунёдгари ин дигаргуниҳост.
Имрӯз мо бояд ба зан на танҳо ҳамчун модар, балки ҳамчун неруи бузурги зеҳнӣ, иҷтимоӣ ва иқтисодии ҷомеа назар кунем.
Зеро зане, ки соҳиби дониш аст, оилаи босубот месозад.
Зане, ки соҳиби касб аст, ба рушди иқтисод саҳм мегузорад.
Зане, ки соҳибмаърифат аст, насли ояндаро дуруст тарбия мекунад.
Ва зане, ки масъулияти шаҳрвандии худро дарк мекунад, дар таҳкими давлат ва ҷомеа нақши муассир мегузорад.
Истиқлолияти пойдор, оилаи устувор, ҷомеаи соҳибмаърифат ва давлати неруманд — ҳамаи инҳо бо нақши созандаи зан пайванди ногусастанӣ доранд.
Пас, эҳтироми зан — эҳтироми модар аст; дастгирии зан — дастгирии оила аст; рушди зан — рушди ҷомеа аст; ва баланд бардоштани мақоми зан — сармоягузорӣ ба фардои Тоҷикистон мебошад.
Занони тоҷик неруи бузурги созандаанд. Бо дониш, меҳнат, садоқат ва масъулияти онҳо фардои Тоҷикистон боз ҳам ободу дурахшон хоҳад шуд.
Хушмаҳмадзода Фарзона: муовини Раиси ноҳияи Рашт
